<!doctype linuxdoc system>
<article>

<title>Gnu Privacy Guard (GnuPG) Minik Nasıl (Türkçe)

<author>Brenno J.S.A.A.F. de Winter (İngilizce) 
<tt>&lt;brenno@dewinter.com&gt;</tt>

Michael Fischer v. Mollard (Almanca)
<tt>&lt;fischer@math.uni-goettingen.de&gt;</tt>

Arjen Baart
<tt>&lt;arjen@andromeda.nl&gt;</tt>

Barış Çiçek (Türkçe)
<tt>&lt;baris teamforce.name.tr&gt;</tt>

<date>Version 0.1.4 24 Nisan, 2004

<abstract>

  Bu belgeler Açık Kaynaklı OpenPGP uyumlu şifreleme sitemi GNU Privacy Guard
  (GnuPG) kullanımını anlatır. Bu programı tamamiyle serbest kılabilmek için 
  RSA algoritması gibi patentli algoritmalardan kaçınılmıştır. Belge özgün
  olarak Almanca olarak Michael Fischer v. Mollar tarafından yazılmıştır. Metin
  daha sonra tercüme edilip düzenlenmiştir. Eksiksiz birebir kopya değildir.

</abstract>

<toc>

<sect>Kapsam<label id="GPG-Minihowto-Concept">

<p>
<#if output=latex2e> 
<em><bf>Basılmış sürümler için belirtim:</bf> Teknik engellerden dolayı uzun GnuPG 
   seçenekleri için kullanılan çift düz çizgi paragraflara gömülü metinlerde tek
   düz çizgi olarak belirtilmiştir. Bu yüzden lütfen uzun yazılı seçenekler için 
   düz çizgileri iki çizgi olarak okuyun.
  </em> 
</#if>
</p>

<sect1>Genel Anahtarlı Şifreleme
<p>
Şifrelemeler için klasik yöntem tek bir anahtar kullanarak şifrelemedir. Gönderici
iletiyi bir anahtar ile şifreler. Alıcının iletinin şifresini çözmesi için aynı 
anahtarı bilmesi gerekir. Göndericinin, anahtarı başkalarının ele geçiremeyecekleri 
bir yöntemle alıcıya iletmesi gerekir. Eğer başka birisi aynı anahtara sahip ise bu 
sistem kullanışsızdır.

<p>
Genel Anahtarlar denilen şey bu sorunu çözebilmek içindir. Genel Anahtarlı Şifrelemeler
iki anahtarın kullanıldığı bir şifrelemelerdir. Birinci anahtar Genel Anahtardır ve 
tüm ortamlarda herkes tarafından ulaşılabilecek şekilde yayılabilir. Diğer anahtar 
Gizli Anahtardır ve yayılmamalıdır. Bu anahtara sadece sahibi erişebilmelidir. Sistem çok
iyi uygulandığında gizli anahtarlar genel anahtar kullanılarak elde edilemez. Bu
sayede gönderici iletisini alıcıya ait olan genel anahtar ile gizler ve bu 
şekilde yollar. Şifrenin çözülmesi alıcıdaki gizli anahtar ile sağlanır.

<p>

Bu olguda önemli olan şey gizli anahtarın gizli olarak kalması ve anahtarın
sahibinden başka kimse tarafından bilinmemesi gereğidir. BU ANAHTARI 
İNTERNET ÜZERİNDEN GÖNDERMEMELİSİNİZ. Ayrıca GnuPG'yi <tt>telnet</tt> üzerinden
kullanmakta çok iyi olmaz (yüksek güvenlik riskleri olduğunda telnet'i 
kullanmamalısınız).

<sect1>Sayısal İmzalar
<p>
İletinin gerçekten şüphelenilen gönderici tarafından gönderildiğini ispatlamak için
sayısal imzalar ortaya çıkmıştır. İsminden de anlaşılacağı gibi gönderici iletiyi
sayısal olarak imzalar. Bunu kullanmak Truva atları  (bir soruna yama olduğunu iddia
eden ancak aslında virüs veya bilgisayarınızdaki verilere zarar veren şeyler, trojan)
riskini azaltır. Ayrıca gelen bilginin doğru kaynaktan geldiğini ve gerçek olarak
kabul edilebilmesini sağlar. 

<p>
Sayısal imza gizli anahtar ve metin karışımından oluşur. Göndericinin genel anahtarı
kullanılarak iletinin doğruluğu denetlenebilir. Sadece gönderenin doğruluğu değil
ayrıca iletinin içeriği de denetlenebilir. Bu sayede iletinin sadece doğru göndericiden
geldiğini değil ayrıca içeriğinin de iletim sırasında değişmediğini anlayabilirsiniz.

<sect1>Güven ağı
<p>

Genel anahtar algoritmasindaki zayıf nokta genel anahtarın dağıtılmasıdır. Kullanıcı
değişim esnasında yanlış kullanıcı kimliği içeren genel anahtar alabilir. Eğer
bu sahte anahtar ile ileti oluşturulursa, saldıran iletinin kodunu çözüp iletiyi 
okuyabilir. Eğer saldırgan iletiyi gerçek anahtar ile kodlayıp alıcıya iletirse bu 
saldırı anlaşılamaz. 

<p>

PGP çözümü (ve dolayısıyla GnuPG çözümü) kodları imzalamakla mümkündür. Genel anahtar
başka birisi tarafından imzalanabilir. Bu imza anahtarın öne sürülen UID'e  
(Kullanıcı Kimliği) sahip olan kişi tarafından kullanıldığını belirtir. Bu imzanin 
güvenilirliği tamamen GnuPG kullanıcısına kalmıştır. Anahtarı gönderen kişiye güvendiğinizde
ya da o kişiye ait olduğuna emin olduğunuzda anahtarı güvenilir sayabilirsiniz. Sadece 
imzalayan kişinin anahtarına gerçekten güvendiğiniz zaman imzaya güvenebilirsiniz. Kesin 
bir güven vermeden önce anahtarın parmak izini güvenilir kaynaklar aracılığıyla (telefonda 
sorarak ya da yüz yüze görüşmelerde) karşılaştırmanız anahtarın kesin olarak doğru olduğuna
inanmanız için yapılabilir.

<sect1>Güvenliğin sınırları

<p>
Eğer gizli kalması gereken bir veriniz var ise, hangi şifreleme algoritmasını
kullanacağınızdan daha başka konular da vardır. Sistem güvenliğinizi genel olarak
göze almanız gerekmektedir. Temel olarak biz PGP'yi güvenli olarak kabul ediyoruz.
Fakat PGP 'kırılamaz' olsa bile baska güvenlik saldırıları denenebilir. Mesela 1999 
Şubat başlarında bir truva atının (trojan) sabit disklerde gizli PGP anahtarlarını 
aradığı ve bunları başka bir FTP'ye yolladığı tespit edildi. Eğer gizli anahtarlar için 
parolalar yanlış seçilmiş ise bu gizli anahtarlar kolayca kırılabilir.


<p>
Başka bir teknik olasılıkta (daha zor olsa bile) klavye girişlerini yayınlayan
Truva Atlarıdır. Gene mümkün olan (fakat daha zor) başka bir şey ise ekran 
görüntüsünün alınmasıdır. Bu şekilde karmaşıklaştırılmış iletilerin kırılmasına
gerek kalmaz. Bu riskleri düşünerek her zaman sağlam ve kapsamlı bir güvenlik
planını uygulamanız gerekir. 

<p>
İnsanlar arasında paranoya yaratmak için değil ama daha güvenli olabilmek için
daha çok şeylerin yapılması gerekir. Unutulmamalıdır ki şifreleme güvenlik için
sadece bir adımdır ve tam bir çözüm değildir. Çoğu şirket 1999 Mart ayındaki 
Mellissa virüsündeki trojan atı örneğinde görüldüğü gibi bu saldırılara hazırlıklı 
olmadıklarını gösterdiler.
 
<sect>Kurulum
<p>
<sect1>GnuPG için Kaynaklar
<p>

<url url="http://www.gnupg.org/download.html" name="GnuPG Anasayfası">, resmi 
indirme sitesidir. Bu konumda yansıma sitelere bağları da bulabilirsiniz.

Resmi kısıtlamalar yüzünden GnuPG ABD temelli sunuculardan indirilemez. ABD gizlembilim
ile ilgili yazılımların ihracını kısıtlıyor. Bu yüzden PGP her zaman uluslararası ve
yerel (ABD için) sürümleri ile bulunur. 

Uluslararası sürüm için GnuPG kaynak kodu basılı kitap biçiminde ABD dışına gönderilmiştir. 
Avrupa'da (Oslo'da) taranmıştır. Bu konu üzerinde daha fazla bilgiyi <url url="http://www.pgpi.com" name="Uluslararası PGP Anasayfası"> adresinden bulabilirsiniz.
<p>

Eğer sisteminizde zaten PGP veya GnuPG'nin kuruluysa, dosyanın imzasını kontrol etmelisiniz. 
(bakın <ref id="GPG-Minihowto-signatures" name="İmzalar">)

<sect1>Yapılandırma
<p>
GnuPG'yi Debian paketi olarak, RPM paketi olarak (RedHat Packet Manager) veya kaynak
kodu olarak elde edebilirsiniz. 
GnuPG en son Fedora/RedHat Linux dağıtımlarında bulunmaktadır. 
GnuPG'nin sisteminizde kurulu olup olmadıgını aşağıdaki komutu kullanarak kontrol
edebilirisniz:
<tscreen><verb>rpm -q gnupg</verb></tscreen>  

Paketler Linux platformaları için gerekli olan ikili dosyaları yüklerler. GnuPG'yi farklı
bir platform için kullanmak isterseniz, onu kendiniz derlemek zorundasınız. Farklı platformalar
için aternatif kurma yöntemlerini genel kullanıma sunmanız sevindirici olabilir.
<p>

Geliştirmenin büyük bir kısmı Linux (x86) üzerinde olduğu için, diğer sistemlere
çevirimi problem olarak görülmemiştir. GnuPG'nin desteklediği işletim sistemler için 
 <htmlurl url="http://www.gnupg.org" name="GnuPG Anasayfasına"> bakabilirsiniz. Aşağıda
anlatılan işlemler platforma bağımlı değildir. Bu işlemleri GnuPG'yi kaynak
kodu tar dosyasından kurmak için kullanabilirsiniz.
<p>

Tar dosyasını aşağıdaki kommut ile açın:
Gzip ile sıkıştırılmış olanlar için:
<tscreen><verb>tar xvzf gnupg-?.?.?.tar.gz</verb></tscreen>

Bzip2 ile sıkıştırılmış olanlar için:
<tscreen><verb>tar xvjf gnupg-?.?.?.tar.bz2</verb></tscreen>

Açtıktan sonra, kaynak kodunun bulunduğu dizine girin ve aşağıdaki komutu 
çalıştırın:

<tscreen><verb>./configure</verb></tscreen>  

Bunu yaparkan özel bir şey olmaz. 

<tscreen><verb>./configure --help</verb></tscreen>

Komutu ile derleme için geçerli yapılandırma ayarlarını görebilirsiniz. Eğer yerelleştirme 
ile alakalı bir sorun oluşursa (Gettext), <tt>--with-included-gettext</tt> seçeneğini
kullanarak kaynak kodunda bulunan başka bir sürümü kullanabilir ya da <tt>--disable-NLS</tt>
seçeneği ile kapatabilirsiniz.

<sect1>Derleme
<p>
Bundan sonra derlemek için aşağıdaki komutu kullanabiliriz:
<tscreen><verb>make</verb></tscreen> 

Bu sorunsuz çalışmalıdır. Eğer bir sorun olursa burada anlatıldığı sırada belirtilen
adımları uygulayabilirsiniz: Öncelikle sorunu kendiniz çözmeyi deneyin (tabi ki mevcut
belgeleri kullanarak).
Daha sonra sorunun belirtilen hatalar arasında olup olmadığını kontrol edin (http://www.gnupg.org
adresindeki BUGS kontrol dosyasını kullanarak). Bildiğiniz birisine danışın ya da yardım alın. 
Eğer bu adımların hiçbiri sorununuzu çözmüyorsa GnuPG posta listesine sorununuzu yöneltin (bakın 
<ref id="GPG-Minihowto-Informationsources" name="Bilgi kaynakları">. Eğer sorun yol kaynaklı ise
<tt>make clean</tt> komutunu çalıştırın, daha sonra <tt>configure</tt> komutunu tekrar çalıştırın
ve tekrar derlemeyi deneyin. Eğer bu da çalışmazsa paniklemenin vakti geldi demektir.

<sect1>Kurulum
<p>
Programları kesin olarak kurmak ve kılavuz sayfalarını kurma dizinlerine kopyalamak
için aşağıdaki komutu yazın:
<tscreen><verb>make install</verb></tscreen>
Eğer kurulum dizinini ./configure kullanırken değiştirmediyseniz <tt>usr/local/share/gnupg/</tt>
kurulum dizini olacaktır. Bu dizini <tt>options.skel</tt> dosyasi içinde bulabilirsiniz. 
<tt>options.skel</tt> dosyasında değişiklik yapabilirsiniz ve <tt>~/.gnupg/options</tt> 
içine kopyalarsanız uygun düzenlemeler standart olarak kullanılır. Kopyalama <tt>~/.gnupg/</tt> 
yaratılırken kendiliğinden olabilir. Mümkün olan bütün seçenekler çok iyi belgelendirilmiştir
o yüzden bir daha burada açıklamak çok kullanışlı olmaz.

<p>
GnuPG'yi suid kipli root olarak çalıştırabilirsiniz. Böylelikle program süper 
kullanıcının tüm yetkilerine sahip bir şekilde çalışır. Bu sayede programın bazı
bölümlerinin harici olarak saklanmasını ve başkaları tarafından okunmasını 
engellemiş olursunuz. Burada bu riskin değerini yargılamak pek uygun değildir. Fakat
programı suid kipinde root olarak çalıştırırsanız truva atı tehlikesine karşı 
dikkatli olmalısınız. Çünkü süper kullanıcı olarak çalışan truva atları tüm
sisteme zarar verebilir. Eğer bu nedenden (veya herhangi başka bir nedenden) GnuPG'yi
suid kipinde root olarak çalıştırmak istemiyorsanız, programdaki uyarıyı kapatmak
için <tt>~/.gnupg/options</tt> içinde <tt>no-secmem-warning</tt> seçeneğini
ayarlayın.


<sect>Anahtarları Kullanma<label id="GPG-Minihowto-Key">
<p>
<sect1>Anahtar yaratmak
<p>

<tscreen><verb>gpg --gen-key</verb></tscreen> komutu ile yeni bir anahtar çifti 
oluşturulur (anahtar çifti: gizli ve genel anahtar). İlk soru hangi algoritmanın
kullanılacağıdır. Algoritmalar hakkında daha fazla bilgiyi <url url="http://www.scramdisk.clara.net/pgpfaq.html" name="PGP DH vs. RSA SSS"> 
konumundan öğrenebilirsiniz veya <ref id="BSchneier" name="Gizleme Uygulaması"> bölümüne bakın.
<p>

Sonraki soru anahtar uzunluğudur. Bu kullanıcıya bağlı bir şeydir. Güvenlik ve
hesaplama süresi arasında tercih yapmalısınız. Eğer anahtar daha uzunsa ileti ele 
geçirildiğinde kırılma riski daha azdır. Fakat büyük bir anahtar ile hesaplama
süresi de artar. Eğer hesaplama zamanı sizin için bir ölçü ise anahtarı daha sonraları da
kullanacağınızı dikkate alın. Aritmetik performansın çok hızlı arttığını biliyoruz,
yeni islemciler ile daha da hızlanıyorlar. O yüzden bunu aklınızda bulundurun. GnuPG için 
en kısa anahtar uzunluğu 768 bittir. Ancak kimi insanlar en azından 2048 bitlik bir anahtar
uzunluğu seçmenizi tavsiye ederler (Bu GnuPG için simdilik en büyük uzunluktur).
DSA için 1024 standart boyuttur. Güvenlik sizin için en önemli ve perfomans daha az önemli
ise mümkün olan en uzun anahtarı seçmeniz en iyisidir. 

<p>
Sistem daha sonra isminizi, açıklamanızı ve e-posta adresiniz girmenizi ister. Buradaki
girdilere göre kod hesaplanır. Bu ayarları daha sonra değiştirebilirsiniz. <ref id="GPG-Minihowto-KPAdministration" name="Anahta çiftleri yönetimi"> bölümüne bakın.

<p>
Son olarak parola (aslında parola metni demek daha uygundur, çünkü boşlukta
kullanabilirsiniz) girmelisiniz. Bu parola gizli anahtarınıza ait olan işlevleri
kullanmanız için gerekmektedir. İyi bir parola metni aşagıdaki öğeleri
içermelidir:
<itemize>
  <item>uzun olmalıdır,
  <item>özel (sayı ya da rakam olmayan) karakterler olmalıdır,
  <item>özel bir şey olmalıdır (isim, doğum günü değil),
  <item>tahmin edilmesi çok güç olmalıdır (yani isimler, doğum tarihleri, telefon 
numaraları, kredi kartı/vatandaşlık numarası, çocuklarınızın adı ve sayısı gibi
şeyler OLMAMALIDIR.)
</itemize>

Parolanızda bazen BüYÜk haRf KuLLanıp BaZEN kUllANmayaRak da daha güvenli olmasını 
sağlayabilirsiniz. Parola oluşturduktan sonra onu UNUTMAYIN. Eğer unutursanız iletileri 
okunamaz yaparsınız ve gizli anahtarınızın kullanılırlığı kaybolur. 
Bu bilgiyi içeren bir sertifika oluşturmak bazen iyi olabilir (tabi ki parola metninize
kimsenin ulaşmamasını sağlamalısınız). <ref id="GPG-Minihowto-Revoke" name="Feshetme"> 
bölünüme bakın.
<p>

Her şey girildikten sonra sistem anahtarları oluşturmaya başlar. 
Bu biraz zaman alabilir. Bu süre içinde rastgele veri toplanması gerekir. Farklı 
ekranlarda çalışarak bu rastgele veriyi değiştirebilir ve anahtarın oluşmasına 
yardımcı olabilirsiniz. 
Buradan da anlayabileceginiz gibi anahtar her zaman farklı olacaktır. Eğer şimdi
bir anahtar oluşturur ve aynı bilgilerle 5 dakika sonra başka bir anahtar oluşturursanız
farklı anahtarlar elde etmiş olursunuz. Parolanınızı unutmamanızın gereği işte budur.

<sect1>Anahtarların Dışarıya Aktarımı
<p>
Kullanıcı için anahtarı dışa aktarım komutu aşağıdaki gibidir:
<tscreen><verb>gpg --export [UID]</verb></tscreen>

Eğer UID girilmez ise tüm mevcut anahtarlar dışarıya aktarılır. Öntanımlı olarak
çıktı <tt>stdout</tt>'a atılır. <tt>-o</tt> seçeneği ile bu bir dosyaya 
gönderilebilir. <tt>-a</tt> komutu ile anahtarın ikili dosya yerine 7 bitlik bir ASCII
dosyasına yazılması tavsiye edilir.
<p>
Genel anahtarları dışa aktararak güvenlik alanınızı genişletebilirsiniz. Diğer 
insanlar sizinle güvenli iletişim kurabilirler. Bu, genel anahtarınızı kişisel 
sayfanızda yayımlayarak, http://www.pca.dfn.de/dfnpca/pgpkserv/ gibi bir anahtar 
sunucusuna koyarak ve aklınaza gelen başka yollarla mümkün olabilir.

<sect1>Anahtarların İçe Aktarımı
<p>
Birisinin genel anahtarını (veya birden fazla genel anahtarı) aldığınızda bunu
kullanabilmeniz için anahtar veritabanına eklemeniz gerekir. Veritabanına
anahtarı aktarabilmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:
<tscreen><verb>gpg --import [DosyaAdı]</verb></tscreen>

Eğer dosya adı boş bırakılırsa veri <tt>stdin</tt>'den okunacaktır.

<sect1>Anahtarı Feshetmek<label id="GPG-Minihowto-Revoke">
<p>
Birçok nedenden dolayı mevcut bir anahtarı feshetmek isteyebilirsiniz. Mesela,
gizli anahtarınız çalınmış veya yanlış kişilerin eline geçmiş olabilir, UID'iniz
değişmiş olabilir, anahtar uzunluğu artık yeterince büyük değildir vb.
Tüm bu durumlarda, anahtarı feshetmek için komut aşağıdaki gibidir:
<tscreen><verb>gpg --gen-revoke</verb></tscreen>

Bu bir fesih sertifikası oluşturur.

<em>Bunu yapabilmeniz için gizli anahtarınızın olması gereklidir</em>, aksi
halde herkes anahtarınız için fesih sertifikası oluşturabilir. Bunun bir tek
olumsuz yönü vardır. Parola metninizi unuttuğunuz zaman anahtar kullanışsız hale
gelir, fakat onu fesih de edemezsiniz! Bunun üstesinden gelmek için anahtar çiftinizi
oluşturduğunuzda fesih sertifikasını da aynı zamanda oluşturmaktır. Ancak eğer bunu
yaparsanız onu güvenli bir yerde saklayın!
Bu bir diskte ya da kağıt üzerinde olabilir.
Bu sertifikanın yanlış ellere ulaşmayacağından emin olun!!!
Eğer ulaşırsa birileri sizin fesih sertifikanızı kullanarak anahtarlarınızı kullanışsız
hale getirebilir. 

<sect1>Anahtar yönetimi<label id="GPG-Minihowto-KPAdministration">
<p>
GnuPG sistemi veritabanı gibi davranan bir dosya ile gelir. Bu dosyada anahtar ile
bilgileri hakkında her şey vardır. (Sahip güvencesi değerlerine kadar her şey: daha
fazla bilgi için <ref id="GPG-Minihowto-KSigning" name="Anahtar imzalama"> bölümüne
bakın.) 

<tscreen><verb>gpg --list-keys</verb></tscreen>
komutu ile mevcut olan bütün anahtarlar görüntülenebilir. İmzaları da 
görmek için:
<tscreen><verb> gpg --list-sigs </verb></tscreen> 
komutunu kullanın (daha ileri bilgi için <ref
id="GPG-Minihowto-KSigning" name="Anahtar imzalama"> bölümüne bakabilirsiniz.)

Parmakizlerini yazdırmak için:
<tscreen><verb>gpg --fingerprint </verb></tscreen>
komutunu kullanın. &quot;Parmakizlerini&quot; birisinin gerçekten iddia ettiği
kişi olup olmadığını doğrulamak için kullanabilirsiniz (mesela telefon ile). Bu komut
genel anahtara kıyasla çok daha kısa bir numara listesi görüntüler.

Gizli anahtarları yazdırmak için:
<tscreen><verb>gpg --list-secret-keys</verb></tscreen> 
komutunu kullanın. Unutmayın ki gizli anahtarların parmakizlerinin ve imzaların hiçbir 
kullanımı yoktur.

<p>

Genel anahtarı silmek için:
<tscreen><verb>gpg --delete-key UID </verb></tscreen>
Gizli anahtarı silmek için:
<tscreen><verb> gpg --delete-secret-key </verb></tscreen> 
komutlarını kullanabilirsiniz.

<p>
Anahtarlarla çalışırken önemli bir seçenek daha vardır. 
<tscreen><verb>gpg --edit-key UID</verb></tscreen>
Bu komutu kullanarak (başka bir çok şeyin yanında) son kullanım tarihini düzenleyebilir, 
parmakizi ekleyebilir ve anahtar imzalayabilirsiniz. Belirtmesi çok mantıklı olmasa bile
bu işlemi yapmanız için parola metninize ihtiyacınız vardır. Parolanızı girdiğinizde
komut satırını göreceksiniz.

<sect1>Anahtar imzalama<label id="GPG-Minihowto-KSigning">
<p>
Girişte de belirtildiği gibi sistemde ana bir sorun vardır. Bu genel anahtarların
doğrulanmasıdır. Eğer yanlış bir genel anahtarı kullanıyorsanız şifrelemenizin 
değerini yok etmiş olursunuz. Bu gibi riskleri aşmak için anahtarı imzalamak 
gibi bir olanak vardır. Bu durumda anahtarınıza imzanızı atarsınız, böylelikle
anahtarın kesinlikle güvenilir olduğunu belirtmiş olursunuz. Bu anahtarda belirtilen
kullanıcı kimliğini gerçekten anahtarın sahibi olan kişi olduğunu bildirir. Bu
doğrulama ile şifrelemeye başlayabilirsiniz.

<p>

<tt>gpg --edit-key UID</tt> komutunu kullanarak imzalayacağınız anahtara
<tt>sign</tt> komutuyla imzanızı atabilirisiniz.

<em>Bir anahtarı doğrulanmış şekilde imzalamak için doğruluğundan KESİNLİKLE EMİN olup ancak
ondan sonra imzalayınız!!!</em>. 
Eğer anahtarı kendiniz aldıysanız (mesela bir anahtar imzalama buluşmasında) veya anahtarı
başka bir yolla parmak izi mekanizması kontrol ettiyseniz (örneğin telefon ile) anahtarı
imzalayabilirsiniz. Anahtarı tahminlere dayalı olarak imzalamamalısınız.

<p>

Mevcut imzalara ve &quot;sahip güvenine&quot; bakarak GnuPG bir anahtarın geçerliliğine
karar verir. Sahip güveni bir anahtarın sahibinin belli bir anahtar için belirlediği
güven değeridir. Değerler aşağıdaki gibidir:
<itemize>
  <item> 1 = Bilmiyorum
  <item> 2 = Güvenmiyorum
  <item> 3 = Tam olarak güvenmiyorum
  <item> 4 = Tamamen güveniyorum
</itemize>

Eğer kullanıcı imzaya güvenmiyorsa bunu söyleyebilir ve imzayı umursamayabilir. Güvenme
bilgisi anahtarların olduğu dosyada saklanmaz, ayrı bir dosyadadır.

<sect>Şifreleme ve şifre çözümleme<label id="GPG-Minihowto-encrypt">
<p>
Herşeyi yükledikten sonra ve istediğiniz gibi yapılandırdıktan sonra, şifrelemeye ve
şifre çözmeye başlayabiliriz. 
<p>

Şifrelerken veya şifre çözerken birden fazla gizli anahtar kullanımda olabilir. Eğer bu
olursa aktif olan anahtarı seçmeniz gerekebilir. Bu <tt>-u UID</tt> seçeneğini kullanarak
ya da <tt> --local-user UID</tt> seçeneğini kullanarak yapılabilir. 
Bu istenilen anahtarın öntanımlı anahtar yerine kullanılmasını sağlar.
<p>

Eğer alıcıyı değiştirmek istiyorsanız bu <tt>-r</tt> seçeneği veya <tt>--recipient</tt> 
seçeneği ile yapılabilir. 

<sect1>Şifreleme
<p>

Şifreleme için kullanılan komutlar
<tscreen><verb>gpg -e Recipient [Veri]</verb></tscreen>
veya
<tscreen><verb>gpg --encrypt Recipient [Veri]</verb></tscreen>
komutlarıdır. Başka birisinin siz olduğunu iddia etmesi riskinden 
sakınmak için gönderdiğiniz tüm şifreli şeyleri imzalamalısınız,
<ref id="GPG-Minihowto-signatures" name="imzalar"> bölümüne bakın.

<sect1>Şifre çözümleme
<p>
Şifre çözümleme için kullanılan komutlar
<tscreen><verb>gpg [-d] [Veri] </verb></tscreen>
veya
<tscreen><verb>gpg [--decrypt] [Veri]</verb></tscreen>
komutlarıdır. Çıktı <tt>stdout</tt>'a aktarılır fakat <tt>-o</tt> seçeneğini
kullanarak sonucun dosyaya aktarılmasını sağlayabilirsiniz.


<sect>İmzalama ve imza denetimi<label id="GPG-Minihowto-signatures">
<p>
Bir veriyi kendi anahtarınızla imzalamak için aşağıdaki komutu kullanın:
<tscreen><verb>gpg -s (veya --sign) [Veri]</verb></tscreen>
Bu yapılırken sıkıştırma da devreye girer. Yani sonuç okunabilir değildir.

Eğer okunabilir bir sonuç istiyorsanız bu komutu kullanın:
<tscreen><verb>gpg --clearsign [Veri]</verb></tscreen> 
Bu sonucun okunabilir olmasını sağlar. Ancak bu da veriyi imzlama işini aynen yapar.

<tscreen><verb>gpg -b (veya --detach-sign) [Veri]</verb></tscreen> komutu ile
imzaları ayrı bir dosyaya yazabilirsiniz. İkili dosyaları (mesela arşiv dosyaları)
için bu özelliği kullanmanız tavsiye olunur. Burada <tt>--armor</tt> seçeneği de
çok kullanışlıdır.

<p>

Çoğu zaman verileri şifrelenmiş ve imzalanmış olarak bulundurabilirsiniz. Tam olarak 
işlem şöyledir:
<tscreen><verb>gpg [-u Gönderici] [-r Alıcı] [--armor] --sign --encrypt [Veri]
</verb></tscreen>

<tt>-u</tt> (<tt>--local-user</tt>) ve <tt>-r</tt> (<tt>--recipient</tt>) seçeneklerinin
işlevleri daha önce anlatılmıştır. 

<P>
Eğer şifrelenmiş veri aynı zamanda imzalıysa, imza şifre çözülürken kontrol edilir. İmzalanmış
bir veriyi aşağıdaki komutu kullanarak kontrol edebilirsiniz:
<tscreen><verb>gpg [--verify] [Veri]</verb></tscreen>
Bu tabi ki sadece gönderen kişinin genel anahtarına sahipseniz çalışır.


<sect>Arayüzler<label id="GPG-Minihowto-frontends">
<p>
GnuPG kullanırken hayatı çok daha kolaylaştırmak için GnuPG şifrelemesini destekleyen
ya da kullanan bir çok program seçeneğiniz vardır. Anahtar yönetimini fare tıklamaları
ile yapabileceğiniz grafik arayüzleri ve bir çok MUA (Posta Kullanıcı Aracı) size 
E-postalarınızı imzalama ve şifreleme olanağını sağlar. 

Neredeyse bütün arayüzlerin bulunduğu bir listeyi <htmlurl url="www.gnupg.org/(en)/related_software/frontends.html" name="GnuPG Arayüzleri"> sayfasından edinebilirsiniz.

<sect1>Grafik arayüzleri
<p>
<sect2>GPA
<p>

<htmlurl url="http://www.gnupg.org/gpa.html" name="GPA">, <em>GNU Güvenlik
Asistanı</em> GNU Privacy Guard (GnuPG) için grafik arayüzüdür. Bu standart bir 
grafik arayüzüdür, ve GnuPG projesi içinde bulunur. GPA ile, anahtar halkalarınızı
görüntüleyebilir, anahtarları içe ve dışa aktarabilir, yeni anahtar oluşturabilir, 
anahtar özelliklerini düzenleyebilir ve belgeleri; şifreleyebilir, imzalayabilir veya şifresini
çözebilirsiniz.
GPA'yı kurmak çok kolaydır. Tar dosyasını indirin, açın ve her zamanki komutları kullanın:
<tscreen><verb>./configure; make; make install.</verb></tscreen>
Programı <tscreen><verb>gpa</verb></tscreen> yazarak çalıştırın.

<sect2>Seahorse
<p>
<htmlurl url="http://seahorse.sourceforge.net/" name="Seahorse"> GNOME için GnuPG
arayüzüdür. Metinleri ve dosyarı imzalamak, şifrelemek, kontrol etmek, ve şifresini
çözmek için kullanılır. Metinler panodan ya da kendisinde bulunan düzenleyici içine
yazılabilir. Searhorse ayrıca anahtar halkanızdaki anahtarın hemen hemen tüm 
özelliklerini düzenleyebileceğiniz bir anahtar yöneticisidir. Searhorse'u kaynak 
tar dosyasından ya da Debian/RPM paketinden yükleyebilirsiniz. 
Kaynaktan kurulum diğer paketlerde olduğu gibidir. İndirin, tar'ı açın, 
configure ve make install komutlarını kullanın. 
Kurulum Searhorse'u <tt>/usr/local</tt> içine koyar ve Gnome 'Uygulamalar' menüsüne
bir öğe ekler.

<sect2>KGPG
<p>
<htmlurl url="http://devel-home.kde.org/~kgpg/index.html" name="KGPG"> KDE temelli
bir arayüzdür. KGPG anahtar imzalamayı, içe ve dışa aktarımını destekler. Ayrıca 
konquerer gibi araçlar ile etkileşimli çalışabilir.

<sect1>E-posta programları
<p>
Çoğu popüler E-posta programı (ya da MUA'lar) GnuPG'yi destekler. Bunlardan 
bir kaçı şunlardır:

<itemize>
   <item>Evolution
   <item>Mozilla
   <item>Pine
   <item>Kmail
   <item>Eudora
   <item>Mutt
   <item>exmh
</itemize>

Muhtemelen çok daha fazlası mevcuttur. Ancak hepsini denemek pek mümkün değil.
<p>
Posta programınızda GnuPG desteğini kullanmak size gönderilen genel anahtarınızla
şifrelenmiş mektupların şifresini çözmenizi, iletilerinizi alıcının gönderenin
siz olduğundan emin olması için imzalamanızı, ve alıcıların genel anahtarı ile 
mektuplarını şifreleyebilmenizi sağlar.

<sect2>Evolution
Evolution, Gnome için gelişmiş bir eposta programıdır. Bütünleşmiş GnuPG desteğine
sahiptir. Evolution için ayarları Posta Hesaplarında her posta hesabına göre farklı
şekilde yapabilirsiniz. Evolution mektupları şifreleme/şifresini çözme, imzalama,
gelen mektupların kimlik doğrulamasını yapmak gibi işleri kendiliğinden yapabilir. 

<sect2>Mozilla ve Enigmail
<p>

Mozilla GnuPG'yi kendisi desteklemez. Mozilla ile GnuPG kullanmak için
<htmlurl url="http://enigmail.mozdev.org/" name="EnigMail"> gibi bir eklenti
yüklemelisiniz. EnigMail Mozilla/Netscape için eklentidir ve popüler GPG ve
PGP yazılımlarını ile şifrelemek ve şifre çözmek için kullanılır. EnigMail 
gönderme esnasında şifreleyebilir/imzalayabilir, ve ayrıca gelen mektupların
şifresini çözebilir/kimlik doğrulaması yapabilir. Genel anahtarların
içe aktarımı ve dışa aktarımını yapabilir.

<p>

EnigMail'i yüklemek için <htmlurl url="http://enigmail.mozdev.org/download.html" name="
EnigMail indirme"> konumuna gidebilir ve size uygun olan Mozilla sürümü seçebilirsiniz.
EnigMail bir eklenti olarak Mozilla tarafından kurulacaktır.

Eski sürümler ya da farklı platformlar için EnigMail'i derlemeniz gerekebilir.


<sect2>Kmail
<p>
Kmail, KDE için bir e-posta programıdır ve bütünleşmiş bir GnuPG ve PGP şifreleme 
desteğine sahiptir. 

<sect>Bilgi kaynakları<label id="GPG-Minihowto-Informationsources">
<p>
<sect1>GnuPG
<p>
<itemize>
 <item><url url="http://www.gnupg.org" name="GnuPG Anasayfası">

 <item>GnuPG Posta listesi, arşivleri ve tanımlamalarla birlikte
 <htmlurl url="http://www.gnupg.org/docs.html" name="GnuPG Anasayfasında"> bulunabilir.

 <item>Ayrıca unutmamanız gereken:
 <tscreen><verb>gpg --help </verb></tscreen>. Bu çok değerli bilgileri içerir.
 

</itemize>

<sect1>PGP
<p>

PGP eski ancak (hala) geniş bir yaygınlıkla kullanılan gizleme programıdır.
Yıllar boyu bir çok belgelendirme yapılmıştı. Bu çok kullanışlı bilgi kaynağı
olarak kabul edebilir. Bir çok bilgi geneldir ve GnuPG için de geçerlidir. 
Aşağıdaki URL'leri bu belgeler için gezebilirsiniz:

<itemize>
 <item>The <url url="http://www.pgpi.com" name="Uluslararası PGP Anasayfası">
 <item>The <url url="http://www.scramdisk.clara.net/pgpfaq.html"
       name="PGP DH ve RSA SSS"> Bu algoritmalar arasındaki farklılıkları anlatan 
bilgiler içerir. Bunlar GnuPG'de kullanılan iki algoritmadır.
</itemize>

<sect1>Anahtar sunucuları
<p>

<itemize>
 <item> <url url="http://www.keyserver.net" name="Keyserver.net">
 <item> <url url="http://wwwkeys.eu.pgp.net">
</itemize>

<sect1>Kitaplar
<p>
<itemize>
 <item>B. Schneier, &quot;Applied Cryptography, Second
 Edition&quot;, Wiley, 1996 <label id="BSchneier"> Deutsche Ausgabe
 unter dem Titel &quot;Angewandte Kryptographie&quot;, Addison-Wesley, 1996
</itemize>


<sect>Bu belge hakkında
<p>
<p>
Copyright &copy; 1999 Brenno J.S.A.A.F. de Winter (İngilizce sürümü)
Copyright &copy; 1999 Michael Fischer v. Mollard (özgün Almanca sürümü)
Copyright &copy; 2002 Arjen Baart (Flamenkçe sürümü)
Copyright &copy; 2004 Barış Çiçek (Türkçe sürümü)
<p>

Bu belge özgür bir belgedir onu Özgür Yazılım Derneğinin yayınladığı
GNU Kütüphane Genel Kamu Lisansı çerçevesinde istediğiniz gibi 
dağıtabilir ve/veya değiştirebilirsiniz.

Bu kütüphane faydalı olunacağı umularak dağıtılmaktadır, ancak HİÇBİR
GARANTİSİ YOKTUR; BELİRLİ BİR AMACA UYGUNLUĞU ya da SATILABİLİRLİĞİ
yoktur. Daha detaylı bilgi için GNU Kütüphane Kamu Lisansına bakın. 

<p>
Bu kütüphane ile GNU Kütüphane Kamu Lisansını da almış olmalısınız. Eğer
almadıysanız,  Free Software Foundation, Inc., 59 Temple Place - Suite 330,
 Boston, MA 02111-1307, USA'ya yazın.

<sect1>Sürümler
<p>
Özgün Almanca sürümleri:
Sürüm 0.1 almanca olan ilk sürümlerdi
<p>
<bf>Sürüm 0.1.0 (İngilizce) 30 Nisan 1999, Belçika Kraliçe'nin Günü. </bf>
<itemize>
<item>
     Bu sürüm Almanca sürümün bazı düzeltmelerle çevirilmiş halidir.
</itemize>

<p>
<bf>Sürüm 0.1.1 (Almanca)</bf>	
<p>
<itemize>
  <item>Yeni bölüm &quot;Güvenliğin sınırları&quot;
  <item>İmzaların açıklaması geliştirildi
  <item>Werne Koch'tan gelen önerilerden sonra değişiklikle (teşekkürler!)
</itemize>
<p>
<bf>Sürüm 0.1.2 (İngilizce) 3 Nisan, 2002 </bf>
<itemize>
  <item>Bir kaç yazım hatası düzeltildi
  <item>Arayüzler hakkında yeni bir bölüm açıldı.
</itemize>

<p>
<bf>Sürüm 0.1.3 (Flamenkçe) 17 Mayıs, 2002</bf>
<itemize>
   <item>Bu sürüm İngilizce sürümün Flamenkçe'ye cevirilmiş halidir.

</itemize>
<bf>Sürüm 0.1.4 (Türkçe) 4 Mayıs , 2004</bf>
<itemize>
	<item>Bu sürüm İngilizce sürümün Türkçe'ye cevirilmiş halidir. Ayrıca İngilizce metinde
düzenlemeler yapılmıştır.
</itemize>
Tüm değişiklikler diff dosyasında belgelenmiştir:
<url url="http://www.stud.uni-goettingen.de/~s070674/GnuPGMiniHowto/" name="dieses Dokument">
<p>

Türkçe sürüm için:
Belge hakkındaki tüm görüşlerinizi Barış Çiçek'e (<tt><htmlurl url="mailto:baris teamforce.name.tr" name="baris teamforce.name.tr"></tt>) ileteblilirsiniz.
Görüşleriniz daha iyi bir belge oluşturmak için severek bekliyoruz.

İngilizce veya Flamenkçe sürüm için:
All remarks for this document can be sent to Brenno J.S.A.A.F. de Winter
(<tt><htmlurl url="mailto:brenno@dewinter.com" name="brenno@dewinter.com"></tt>).
or Arjen Baart
(<tt><htmlurl url="mailto:arjen@andromeda.nl" name="arjen@andromeda.nl"></tt>).
Comments help us make a better document and are greatly appreciated.

Almanca sürüm için:
Anregungen, Kritik, Verbesserungen und Erweiterungen
einfach an Michael Fischer v. Mollard (<tt><htmlurl
url="mailto:fischer@math.uni-goettingen.de"
name="fischer@math.uni-goettingen.de"></tt>) senden, damit dieses
Dokument weiter verbessert werden kann.

</article>




